Музейда бердәм Россия көне

«Казан арты» тирах-этнография музеенда «Бердәм Россия» көне уңаеннан «Кече Ватан мәдәнияте» проекты кысасында семинар узды, Театр елына багышланган күргәзмә тәкъдим ителде.

#новогодняя фотозона

«Сегодня в руки паспорт, волнуясь получал…»

Сегодня в музее «Казан арты»  состоялось торжественное вручение паспортов гражданина РФ при участии начальника Отдела Министерства Внутренних Дел РФ по Арскому району Багавиева Айдара Рашатовича, руководителя исполнительного комитета Арского местного отделения Партии «Единая Россия» Залялетдинова Талгата Тагировича и начальника отделения по вопросам миграции отдела МВД РФ по Арскому району Юсупова Ильнура Наилевича. Церемонию украсила своими песнями Камиля Закирова.

Рәхим итегез!

Максудиларны онытмыйк

Казан артыннан чыккан тагын бер мәшһүр кешебезнең юбилей елы 2018. Ул – галим, журналист, баш мөхәррир, философ һәм әлифба авторы Әхмәтһади Максуди. Аның тууына 150 ел. Шул уңайдан Г.Тукай исемендәге Арча педагогия көллиятенең актлар залында ачык лекторий булып узды. Әлеге галимнең тормышын һәм иҗатын тирәнтен өйрәнгән белгеч, “Казан  рты”  арих-этнография музее фәнни хезмәткәре Ленар Гобәйдуллин бик эчтәлекле чыгыш ясады. Ул юбилярны “Йолдыз” газетасы чыгаручы буларак яктыртты. Шулай ук галим 1200000 данә дәреслек авторы да, беренче татар блогеры, педагог һәм философ та. Чыгыш ясаучы аның милләт өчен искиткеч зур эшләр башкаруына басым ясады.

“Әлифба” музее җитәкчесе Дамир Таҗиев Әхмәтһади Максудиның тел галиме буларак эшчәнлегенә тукталды. Музей фондында аның “Мөгаллим әвәл” һәм “Мөгаллим сани” әлифбалары бар. Шулай ук бик кадерле экспонат булып галим Хәлиф Курбатов Сәләй Вәгыйзов белән Рәмзия Вәлитоваларга тапшырган бөек зат Әхмәтһади Максудиның үз кулы белән язган кулъязмасы саклана.

Укучылар зур кызыксыну белән тыңладылар һәм чыгыш ясаучыларга үзләренең сорауларын бирделәр. “Йолдыз” газетасының еллык бәясе 3 сум, тиражы буенча иң зур газета. Акча күп керә. Табышны ул кая тота дигән сорау бик урынлы. Нәкъ менә милләтне агарту эшенә акча сарыф иткәне өчен без бүген Әхмәтһади Максудины зурлыйбыз да инде. Ул әлифбалар бастырып бушлай халыкка тарата. Аның барлык кешене грамоталы, ягъни укый-яза белә торган итеп күрәсе килә.

Садри Максуди кем ул дигән сорау да бик урынлы. Ул галимнең бертуган энесе. Октябрь инкыйлабыннан соң Төркиягә яшәргә китеп, шул дәүләтнең парламент депутаты булган кеше ул. Ә Әхмәтһади Максуди Россиядә кала һәм Сталин репрессиясенә эләгеп күп җәфалар чигә.

Үзебезнең тарихыбызны, затлы шәхесләребезне барлап киләчәк буыннарга тапшырыйк. Бу безнең бурычыбыз.

 Дамир Таҗиев

Яшь талантлар бәйрәме

21 ноябрь көнне Арчаның сәнгать мәктәбендә әдәбият һәм мәдәният өлкәсендәге казанышлары өчен яшь иҗатчыларга Гариф Ахунов исемендәге премия тапшыру тантанасы булды. Быел ул унынчы тапкыр тапшырыла. Бәйрәмдә Гариф Ахуновның кызы Наилә Ахунова, Татарстан язучылар берлеге рәисе Данил Салихов, якташларыбыз, “Казан утлары” журналының баш мөхәррире Рөстәм Галиуллин, шул ук журналның җаваплы сәркатибе Вакыйф Нуриев катнаштылар һәм лауреатларны котладылар. Кичәдә Арча муниципаль районы башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Рамил Гарифҗанов чыгыш ясап, алдагы елларда бу бүләкне алган яшьләрнең уңышлары белән таныштырды, киләчәктә конкурска Казан арты районнары яшьләрен дә катнаштыру турындагы фикерләрен җиткерде.
Тантаналы шартларда Данил Салихов райондашыбыз, язучы Зиннур Тимергалиевка Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы булуы турында таныклык тапшырды, иҗатында яңа уңышлар теләде…

Шәфигулла Гарипов

 

 

 

 

 

Өстеял авылы

Бүген Арча районының юкка чыккан авыллары буенча беренче треккинг оештырдык. Әлеге сәяхәт һәм Өстеял авылы тарихы турында тиздән укырга мөмкин булачак.

Әнәс Галиев туганнары бездә кунакта

 

Фронтовик язучы Әнәс Галиевның язмалары “Татарстан яшьләре” газетасында еш басыла, аның иҗатына игътибар зур. Әнәс Галиевның Казан шәһәрендә гомер итүче бертуган сеңлесе, Татарстанның атказанган табибәсе Мәсхүдә Гыйззәтуллина безнең музейның әдәбият һәм сәнгать бүлегендә булды. Абыйсының иҗатына багышланган экспозицияне карады, фикерләрен әйтте һәм өстәмә материаллар тапшырды. Әнәс абыйның сеңлесе Өммегөлсемнең Арчада яшәүче кызы Фәридә, аның тормыш иптәше Әгъләм Вәлиевләр дә Әнәс абый турындагы истәлекләрен яңарттылар һәм музей белән таныштылар.

“Казан арты” тарих-этнография музее

директоры урынбасары Шәфигулла Гарипов

 

 

 

 

Шафигулла Гарипов: “Пабло Пикассо якташыбыз Фарух Әхмәдуллинны Франциягә чакырган”

Бүген Арча районы Түбән Мәстәскә мәктәбендә рәссам һәм шагыйрь, сугыш ветераны Фарух Әхмәдуллинның тууына 90 ел тулу уңаеннан күргәзмә ачылды.

“Парижда “Исскусство России” исемле выставкада аның 20 картинасы куела. Шул вакытта күренекле рәссам Пабло Пикассо аны Франциядә аерым күргәзмә оештырырга чакыра. 1984 елда Мәскәүдә бөтенсоюз күләмендәге, шулай ук Казан шәһәрендә төрле күргәзмәләрдә катнаша.

Рәсем сәнгате буенча һөнәри белеме булмаса да Фарух абый утыз елдан артык гомерен картиналар, эскизлар ясауга багышлый. Табигать күренешләрен сүрәтләү белән генә чикләнмичә ул Ленин тематикасын, Кореяда булган урыннарын, төрле шәһәрләрдәге истәлекле урыннарны рәсемгә төшерә. Безнең музейда да аның почта аша җибәрелгән зур форматта булмаган картиналары, эскизлары, әсәрләре басылган китаплары бар. Озак еллар дәвамында ул әдәбият һәм сәнгать музееның ул вакыттагы директоры Ринат Гаделшин белән хат алышкан, бу хатлар музей фондында саклана. Фарух абыйның тормыш юлы, иҗатын ачыклауга аларның ярдәме бәяләп бетергесез”, – дип сөйләде әлеге күргәзмә белән укучыларны таныштырган Шәфигулла Гарипов.

Түбән Мәтәскә мәктәбе директор урынбасары Лилия Закирова: “Фәрух Әхмәдуллинның иҗаты Мәтәскә, Мөндеш ягына кайтуын зур ачышларның берсе итеп кабул итәргә кирәк, Арча тарихында әлегә кадәр мондый масштабтагы рәссам билгеле түгел”, – дип сөйләде. Мәктәп директоры Зөлфәт Дәүләтбаев һәр класста рәсем дәресләрендә берәр сәгать рәссам иҗатына багышланачак, дип вәгъдә бирде.

Күрмәзмә Түбән Мәтәскә мәктәбендә 28 ноябрьгә кадәр эшләячәк. Биредә Арча шәһәрендәге «Казан арты» тарих-этнография музее фондында сакланган материаллар урын алган.

Фарух Зиннәт улы Әхмәдуллин 1928 елның 20 августында Мөндеш авылында дөньяга килә. Туган авылында һәм Казанбаш мәктәпләрендә белем ала. 1943 елда Үрнәк совхоз-техникумында комбайнёр, тракторист һөнәрләрен үзләштерә. 1948-1950 елларда Вольск хәрби училищесында укый. 1951 елда Кореяга спецзадание үтәргә җибәрелә. 1953 елдан Ворошилов, Уссуруйск, Советская Гавань шәһәрләрендә хезмәт итә, “Батырлык өчен” медале белән бүләкләнә. 1954 елда диңгез авиациясенә күчерелә. Чит илдә хезмәт иткәннәрне гаепләү башлангач, Фарух Әхмәдуллин да күп тапкыр сорау алулар аша үтә, дәрәҗәләреннән мәхрүм калып, аңа хәрби хезмәттән китәргә кушалар. Ф.Әхмәдуллин Арчага кайта һәм беренче мәктәптә укытучы булып эши, 1958 елда чирәм җирләрне үзләштерүгә чакыруны кабул итеп, шунда китә һәм 1966 елларга кадәр илебезнең төрле ерак шәһәрләрендә, Казахстан, Үзбәкстан, Чиләбе өлкәсендә художник-оформитель булып эшли, конкурсларда, күргәзмәләрдә катнаша, премияләр, дипломнар белән бүләкләнә. 1988 елдан рәссам Чиләбе өлкәсенең Точильное посёлогында яши. 2000 елның 19 январендә вафат була.

Ф.Әхмәдуллин 1958 елдан Арчага кайтмый, әмма туган авылын сагынып шигырьләр иҗат итә. Музейга юллаган бер хатында: “Мөндеш авылының китапханәсе минем балачакның бишеге булды”, – дип яза.

 

Зиннур Тимергалинең «Киселгән тамырлар» әсәренә әдәби суд

Аудио


Все аудио
вход
Яндекс.Метрика