Сабантуй бизәкләре

Мәкалә. Биредә автор Сабан туеның тарихына туктала. Кайдан, кайчан, ничек килеп чыккан бу бәйрәм? “Сабан эше – крестьян өчен иң җаваплы, иң киеренке хезмәт”, – диеп яза М.Мәһдиев. Сабан эше ничек башкарыла, орлыкны җиргә нинди тәртиптә чәчәләр, теләкләр нинди – барлык сорауларга да җавапны шушы язмада табарга мөмкин. Сабантуе бәйрәменә әзерләнү кагыйдәләрен дә ачып бирә. Сабантуе көрәшендә хатын-кызның катнашуын автор яратып бетерми, хатын-кызның урыны анда түгел, ди ул. Ат чабышы турында да автор аерым тукталып яза. Атка карата хөрмәт, горурлану ярылып ята. Батыр егетләрнең көрәш, чүлмәк вату, йөгереш, капчык сугышларына карата халыкның мөнәсәбәтен күрсәтә. Элек сабантуенда бернинди тәртипсезлек булмавын. Бәйрәмнең дуслык, саф күңеллеләр бәйрәме булуын да күрсәтә. Ә сабантуе бәйрәменнән соң халык икенче ел өчен нәрсә эшли, игенче кая карый? Сорауларга җавапны шушы язманың ахырында белергә мөмкин.

Чыганак: Мәһдиев М. Сабан туе бизәкләре// Безнең мирас. – 2014. – №6.

Габидуллина Х.

Сиксән ел элек

Сиксән ел элек – мәкалә. Сиксән ел элек безнең як нинди булган, дигән сорау белән башлана мәкалә. Автор соравына җавап та бирә. Мәгълүматларның кызыклы булуына да ишарә ясый. Күп авылның перепись вакытында ничә җан булуына кадәр яза. Авылларның кайсында “мәктәп”, кайсында “школа” булуын да, кайсында бөтенләй булмавын да әйтә. Переписьне өйрәнеп, теге яки бу авылларда ветеринария, медицина, почта хезмәтләренең куелышына да игътибар бирә. Вакыт үтү белән үзгәрешләрнең нинди булуына басым ясый.

Әдәбият: Мәһдиев М. Сиксән ел элек // Коммунизмга. – 1977. – № 122, 123.

Габидуллина Х.

Сафиулла

Сафиулла – колхозның яшелчә бакчасында каравылчы булып эшләгән кеше. Төс-кыяфәте – мари: кызгылт бит, зәңгәр күз, очлы ияк, сирәк сакал. Өстенә кызыл сатин күлмәк кигән. Йорты аерым бер утрау сыман урынга урнашкан. Кушаматы – чирмеш. Авылдашларыннан аермалы буларак, аның бакчасында бөтнек, зур куаклык булып балан, кара чыршы үскән. “Бөтен кешедә – бәрәңге бакчасы. Ә монда? Ходай белсен, кыргый оҗмах”, – дип яза Мөхәммәт ага.

Әдәбият: Мәһдиев М. Торналар төшкән җирдә / Сайланма әсәрләр. I том. – Казан: Татар.кит.нәшр., 1995. – Б.181-185.

Габидуллина Х.

Сафый чишмәсе

Сафый чишмәсе – Гөберчәк авылында. М.Мәһдиевнең “Торналар төшкән җирдә” әсәренең “Алай да чишмә бар әле” бүлегендә шушы чишмә турында сүз бара. Тау итәгеннән челтерәп аккан чишмәне һәрдаим Сафиулла исемле агай карап, чистартып торган һәм чишмәгә суга килүчеләрне: “Алай да чишмә бар әле”, – дип каршы алып, озата торган булган. Шуңа күрә чишмәнең исемен авылдашлары Сафый чишмәсе дип атаган. Язучы Мөхәммәт ага бу чишмәгә гел йөрде, аның салкын суын яратып эчте.

Әдәбият: Габидуллина Х. Ярый чишмә бар әле… // Арча хәбәрләре. – 2014. – 3 июль.

Габидуллина Х.

Аудио


Башка язмалар
вход
Яндекс.Метрика