"Казан арты" музее

Бүген якташыбыз, прозаик һәм драматург Вәлиев Диас Назыйх улының туган көне (01.07.1938- 01.11.2010).
Ул районыбызның Казанбаш авылында туган, балачагы һәм мәктәп еллары Казанда уза. 1956 елда урта мәктәпне тәмамлагач, укуын Казан дәүләт университетының геология факультетында дәвам итә. 1973-1975 елларда Мәскәүдә Югары әдәби курсларда укый һәм язучылык эшенә күчә. Диас Вәлиев рус телендә иҗат итә, шигырьдән кала барлык жанрларда да яза: повесть, хикәя, роман, пьеса, фәлсәфи-дини трактат, хәзерге һәм борынгы тарих турында очерклар, тарихи-сәяси һәм психологик тикшеренүләр.
“Казан арты” тарих-этнография музееның әдәбият һәм сәнгать бүлегендә Диас Вәлиевның “День за днём”, “Старики, мужчины, мальчишки”, “Суд совести”, “По вечному кругу”, “Дарю тебе жизнь. Диалоги. Ищу человека”, “Стук резца по камню”, “Три похода в вечность”, “Третий человек, или Небожитель”, “Охота убивать” , “Изгой, или Очередь на Голгофу”, “Я” , “Уверенность в Невидимом”, “Портрет Дон-Жуана”, “Пророк и чёрт”, “Чужой”, “Либертус или Люцифер?” исемле китаплары, кулъязмалары, шәхси әйберләре саклана.
1976 елда “Тормыш бүләк итәм” (“Дарю тебе жизнь”) пьесасы өчен Диас Вәлиевка Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе бирелә. Драматургия өлкәсендәге уңышлары өчен 1981 елда ул Татарстанның, 1983 елда РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе дигән мактаулы исемнәргә лаек була. Аның исеме 2002 елда “Татар энциклопедиясе”нә, 2005 елда Мәскәүдә чыгарылган “Россиянең яхшы кешеләре” энциклопедиясенә кертелгән.
Бу эшнең авторы — Гаимов Рәшит Хәмит улы.

Извините, эта запись доступна для языка Русский.

Извините, эта запись доступна для языка Русский.

Бүген Арча районы инвалидлар җәмгыяте, Арча муниципаль районы Мәдәният идарәсе, «Казан арты» тарих-этнография музее күренекле татар шәхесләре Габдулла Тукайның тууына 140 ел, Һади Такташның тууына 125 ел, Муса Җәлилнең тууына 120 ел һәм Рәсәй халыклары бердәмлеге елы уңаеннан районыбыз инвалидлары катнашында «Милли аһәң» исемле районкүләм иҗади бәйге узды.
Бәйге түбәндәге номинацияләрдә үткәрелде:
— Нәфис сүз. Г. Тукайның, Һ. Такташның, М. Җәлилнең әсәрләрен уку/сөйләү;
— Г. Тукайга, Һ. Такташка, М. Җәлилгә һәм аларның иҗатына бәйле музыкаль әсәрләр башкару;
— Г. Тукайга, Һ. Такташка, М. Җәлилгә һәм аларның иҗатына бәйле сынлы сәнгать;
— Г. Тукайга, Һ. Такташка, М. Җәлилгә һәм аларның иҗатына бәйле декоратив-гамәли сәнгать;
— Г. Тукайга, Һ. Такташка, М. Җәлилгә һәм аларның иҗатына бәйле театраль, кино, мультфильм күренешләре;
— Үзешчән сәнгать (бәйгедә катнашучыларның үзләре иҗат иткән шигъри әсәрләрен башкару).
Бәйгедә төрле яшьтәге сәламәтлекләре чикле райондашларыбыз үз осталыкларын күрсәтте.
Матур чыгышлары өчен барлык катнашучыларга чын күңелдән рәхмәтләребезне җиткерәбез. Киләчәктә дә сезгә һәр эшегездә уңышлар һәм яңа иҗади җиңүләр телибез! Сезнең чиксез сәләтегез һәм көчле рухыгыз безнең өчен зур үрнәк! Афәрин! 👏

«Казан арты» тарих-этнография музее бөек шагыйребез Габдулла Тукайның тууына 140 ел уңаеннан Казан арты районнары мәктәпләренең 1-9 класс укучылары катнашында 2026 елның 14 апрелендә «Моңлы сазым» дип исемләнгән районара әдәби-музыкаль конкурс уздырды.

Конкурс түбәндәге номинацияләрдә узды:
— Г.Тукайның шигъри әсәрләрен укучылар; (1-4 сыйныф) – 34 катнашучы

1 урын Файзрахманов Нурсолтан Руслан улы ( В.Ежков исемендәге 1 нче номерлы Арча урта мәктәбе, 4 сыйныф, җитәкчесе: Ахунова Ләйсән  Гәбделләхәт кызы)

2 урын Асадуллина Амилә Алмаз кызы (“Шушмабаш урта гомуми белем мәктәбе», 3 сыйныф, җитәкчесе: Зайнагова Лилия Рафикъ кызы,)

3 урын Галиев Самир Руслан улы (Арча 5 нче гимназиясенең «Зур Бирәзә башлангыч мәктәбе» филиалы, 4 сыйныф, җитәкчесе: Зөбәерова Римма Әнвәр кызы)

-Г.Тукай сүзләренә иҗат ителгән җырларны башкаручылар; (1-4 сыйныф) – 3 катнашучы

1 урын Миннибаева Амира Ильназовна ( Арчаның 6нчы номерлы урта гомуми белем мәктәбе,1 сыйныф, җитәкчесе:Рамазанова Рузиля Рафаил кызы)

2 урын Камалетдинова Дилә Фәргать кызы (“Шушмабаш урта гомуми белем мәктәбе», 4 сыйныф, җитәкчесе: Габитова Лилия Мөдәрис кызы)

3 урын Шәкүров Исмәгыйль Илнур улы (“Г.Тукай исемендәге Ашытбаш урта мәктәбе”,2 сыйныф, җитәкчеләре: Гарифуллина Фәния Рауис кызы, Ибрагимова Люция Фәрид кызы )

-Г.Тукай һәм аның иҗаты балаларның рәсемнәрендә; (1-4 сыйныф) – 17 рәсем

1 урын Әхмәтханов Кәрим Рамил улы (Лесхоз гомуми белем мәктәбе, 4 сыйныф, җитәкчесе:Зәйнуллина Әлфия ТаҺир кызы)

2 урын Муйдинов Мурад Санжарбек улы (Ашытбаш урта мәктәбе, 2 сыйныф, җитәкчеләре :Гарифуллина Фәния Рауис кызы, Ибрагимова Люция Фәрид кызы)

3 урын Абдуллин Аяз Айдар улы («Кәче төп гомуми белем мәктәбе», 4 сыйныф, җитәкчесе: Мөхәмәтшина Эльмира Госман кызы)

-Г.Тукайның шигъри әсәрләрен укучылар;( 5-9 сыйныф) – 11 катнашучы

1 урын Мөхәммәтшина Инзилә Фәнис кызы (Әллүки балалар театр студиясе, 8 сыйныф, җитәкчесе: Мөхәммәтгалиева Ләйлә Ринат кызы)

2 урын Миннебаева Зухра Нияз кызы (Арча 5 гимназиясе, 5 сыйныф, җитәкчесе:
Ахунова Ләйсән  Гәбделләхәт кызы)

3 урын Фазылҗанова Мәликә Инсаф кызы (Пөшәңгәр күпфункцияле үзәге, 5 сыйныф, җитәкчесе: Шәвәлиева Илүзә Ингел кызы)

-Г.Тукай сүзләренә иҗат ителгән җырларны башкаручылар; (5-9 сыйныф) – 7 катнашучы

1 урын Әхтәмов Фазыл Айрат улы (Пөшәңгәр күпфункцияле үзәге, 5 сыйныф, җитәкчесе: Шәвәлиева Илүзә Ингел кызы )

2 урын Гиниятуллина Зәринә Зөлфәт кызы (Арча 7 нче номерлы урта мәктәп, 7 сыйныф , җитәкчесе: Исмәгыйлев Рәдиф Миннехан улы)

3 урын Хаҗиева Алсу Айрат кызы (Арча 5 гимназиясе, 5 сыйныф, җитәкчесе:
Сагитова Миләүшә Рамазан кызы)

-Г.Тукай һәм аның иҗаты балаларның рәсемнәрендә; (5-9 сыйныф) – 13 рәсем

1 урын Фәсхиева Саида Илнур кызы (Теләче сәнгать мәктәбе, 5 сыйныф, җитәкчесе: Калжанова Илсия Назир кызы)

2 урын Гыйләҗова Фирүза Илдус кызы (Теләче сәнгать мәктәбе, 5 сыйныф, җитәкчесе: Калжанова Илсия Назир кызы)

3 урын Котдусова Камилә Ринат кызы (Арча сәнгать мәктәбе, 7 сыйныф,җитәкчеләре: Кәримова А.А. Галимҗанова А.Р. Котдусова Г.Ф.)

«Моңлы сазым”исемле районара иҗат бәйгесендә катнашучы һәр укучы матур чыгыш ясады. Аларга диплом һәм истәлекле бүләкләр тапшырылды. Арча районы укучылары Г. Тукай иҗаты белән кызыксынып, рухланып яши. Укучыларга һәм аларны әзерләгән укытучыларына киләчәктә дә иҗади уңышлар телибез!

✨️✨️🏛 «Казан арты» музеенда Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, күренекле рәссам Рәшит Хәмит улы Гаимовның 75 яшьлек юбилее уңаеннан шәхси күргәзмәсен ачу тантанасы узды.

🎨»Нәселемнең тамырлары» исемле күргәзмә сәнгать белгечләре һәм туган як тарихына, мәдәниятенә битараф булмаган һәркем өчен чын бүләк булды.

💮Күргәзмәдә шәһәр күренешләре, Арчабызның урамнары, тарихи биналары, гүзәл табигате күрсәтелә.

✍Рәшит Хәмит улы Арча төбәгеннән чыккан күренекле язучылар һәм шагыйрьләрнең портретлары аша аларның тышкы кыяфәтләрен генә түгел, ә эчке дөньяларын да күрсәтә, образларын киләчәк буыннар өчен мәңгеләштерә.

📜 Офорт стилендә ясалган картиналар аерым игътибарга лаек. Алар аша без гүя тарихка кире кайтабыз.

📢Сезне әлеге күргәзмә белән танышу өчен музеебызда көтеп калабыз.
#АрскКультура#КазанАртыМузее

Извините, эта запись доступна для языка Русский.

Извините, эта запись доступна для языка Русский.

🔹️Бөек татар шагыйре, Советлар Союзы Герое Муса Җәлилнең тууына 120 ел тулу уңаеннан бүген музеебызда герой-шагыйрьгә багышланган чара узды. Арча 1 нче балалар бакчасында тәрбияләнүчеләр Муса Җәлил шигырьләрен сөйләп, сәхнәләштерделәр. Шагыйрьнең тормыш юлы һәм каһарманлыгы турындагы мәгълүматлар балалар күңелендә соклану хисләре уятты.

✨️Җәлил — татар халкының горурлыгы, йөз аклыгы һәм намусы. Болай гына да түгел, Муса Җәлил исеме бүген татар халкының рухи батырлыгын һәм күңел аклыгын белдерүче символ булып та яши.
#АрскКультура
#КазанАртыМузее