Төкле аягың белән
02.02.2021 | Рубрика: Төкле аягың белән – мәкалә. Илебезнең күп төбәгендә татар телендә газеталар басылып чыга. Ләкин Оренбург каласында бу эш бераз соңарган. Автор татар газетасы чыкмауда җитәкчеләрнең татар милләтенең бөеклеген, тарихын, мәдәниятын белеп бетермәүме, әллә онытуларымы дип борчыла. “Яңа вакыт” исеме астында чыга башлаган газетага Казан язучылары, журналистлары да теләктәшлек күрсәтеп, аның яшәешенә, үсешенә өлеш кертәчәкләре хәбәр ителә. Тарихка күз салсаң, “Вакыт” газетасы 1906 елда басылып чыга башлаган. Газета унике ел буе халыкка игелекле хезмәт күрсәтә. 1918 елда Оренбург мөселман хәрби-революцион комитет тарафыннан газетаның матбага кәгазе конфисковать ителә. Шунлыктан татар газетасы чыгудан туктый. Ә яңа чыга башлаганы мондый язмышка дучар булмасмы?
Мәһдиев, М.С. Әсәрләр: 10 томда / Мөхәммәт Мәһдиев; ( төз. Г. Хәсәнова ). – Казан: Татар. кит. нәшр., 2019. 9 т.: публицистика, эсселәр, интервьюлар. – 2019. – 478 б.
Чыганак: Мәһдиев М. Төкле аягың белән //Яңа вакыт (Оренбург). – 1991. – №1. – 26-31октябрь.
Габидуллина Х.К.
Татар халкы моны беләме?
Татар халкы моны беләме? – мәкаләдә автор тарих битләрен актара. Ул 1925 елда басылып чыккан “Биш ел эчендә татар әдәбияты” китабында “Ачлык трагедиясенең куркыныч цифрлары” мәкаләсенә туктала. Мәкалә ачлык елларында никадәр халыкның кырылуы хакында бәян итә. Мәсәлән: 1922 елның февралендә Татарстанда халык саны 2 млн 229 мең; шул елны үлгән 114 мең 788 кеше. Шуның 102 мең 998е ачлыктан үлгән. Куркыныч саннар! Бу мәгълүмат белән халык танышмы? Тарихны беләбезме? Автор сорауга җавап эзли. Хәтта ачлык елы килүе хакында шул чор матбугатында язылган булган икән. Хәлле кешеләргә ярлы, ач халыкка ярдәм итүне сорап язганнар. Мәкаләдә хәзерге халыкның катламнарга бүленеп, кемнең ничек яшәвенә дә басым ясала. Бүгенге тормышта да пенсия акчасын тиенләп санап яшәүчеләр бихисап. Үткән тарих кабатланамы?
Мәһдиев, М.С. Әсәрләр: 10 томда / Мөхәммәт Мәһдиев; ( төз. Г. Хәсәнова ). – Казан: Татар. кит. нәшр., 2019. 9 т.: публицистика, эсселәр, интервьюлар. – 2019. – 478 б.
Чыганак: Мәһдиев М. Татар халкы моны беләме? // Татарстан яшьләре. – 1994. – 10 ноябрь.
Габидуллина Х.К.
