Әтисенең эшен дәвам итә

 

Татар әдәбиятының матур үрнәкләрен русча укучыларга җиткерү — әдәбиятыбызның мөһим бурычларыннан берсе. Бик күп вакыт, төгәллекне, татар һәм рус телләрен тирәнтен белүне таләп иткән хезмәтне якташыбыз Гәүһәр Хәсәнова яратып башкара, бүгенге талантлы татар язучыларының  әсәрләрен рус теленә тәрҗемә итүне бик теләп дәвам итә. Гәүһәр Хәсәнова – тәрҗемәче, ул татар теленнән рус теленә тәрҗемә итә. Яшь һәм урта буын язучылары: Ркаил Зәйдулла, Нурислам Хәсәнов, Зиннур Хөснияр, Марсель Галиев, Туфан Миңнуллин, Фәнис Яруллин, Әнәс Хәсәнов, Әхәт Гаффар, Вахит Имамов, Ләбиб Лерон, Рәдиф Садри, Факил Сафин әсәрләрен яки алардан өзекләрне Гәүһәр Хәсәнова рус теленә тәрҗемә итте, аларның күбесе “Идел” журналы аша һәм аерым китаплар булып басылып чыгып укучыларга җиткерелде.

Гәүһәр Мөхәммәт кызы Хәсәнова 1959 елның 11 сентябрендә районыбызның Казанбаш авылында туа. Әтисе – Татарстанның халык язучысы Мөхәммәт Мәһдиев, әнисе – Лилия Бәширова – Татарстанның халык язучысы Гомәр Бәшировның кызы. 1960 елда аларның гаиләсе Казанга күченеп килә. Гәүһәр Казанда 126 нчы урта мәктәпне тәмамлап, 1977-1982 елларда Казан дәүләт университетының рус филологиясе факультетында белем ала. Укуын тәмамлагач, ике ел Казан дәүләт педагогия институтының рус һәм чит ил әдәбиятлары кафедрасы каршындагы аспирантураны тәмамлый. 1988 елда Урал дәүләт университетында Х1Х йөз рус әдәбияты тарихы буенча кандидатлык диссертациясе яклый. 1990 елдан башлап Гәүһәр Хәсәнова Татарстан китап нәшриятында  редактор булып  эшли. Аннан соң яшьләр журналы  “Идел”дә әдәби мөхәррир, баш мөхәррир урынбасары, Галимҗан Ибраһимов исемендәге тел һәм әдәбият институтының өлкән фәнни хезмәткәре, директорның фәнни эшләре буенча урынбасары  һәм бүгенге көндә Татарстан Фәннәр академиясенең фәнни-оештыру бүлеге мөдире вазыйфаларын башкара. Ул филология фәннәре кандидаты, Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы, аңа 2009 елда Язучылар берлегенең Саҗидә Сөләйманова, 2016 елда Язучылар берлегенең Гавриил  Державин исемендәге әдәби премияләре бирелде.

2004 елда Гәүһәр Хәсәнова “Мөхәммәт Мәһдиев: язучы турында замандашлары” дигән хезмәтен,  2009 елда Татарстан китап нәшриятында М.Мәһдиевнең биш томлыгын, 2014 елда әтисенең газета-журналларда чыккан фәнни-публицистик мәкаләләре тупланган “Сызып ак нур белән…” дип исемләнгән китабын төзеп чыгарды.  Аның тарафыннан бик зур хезмәт башкарылган һәм  бу эш дәвам итә. Ул әтисенең барлык әсәрләрен, дөнья күрмәгән язмаларын туплап яңадан бастыру өстендә эшли, бу томнарның саны  күп булачагына ышанып яши.

Гәүһәр Хәсәнова үзе дә газета-журналларга бик күп мәкаләләр яза. “Мәйдан” журналында басылган “Сагыну” дип исемләнгән мәкаләсендә балачак хатирәләре белән уртаклашып:”Әтием Арча районының Казанбаш мәктәбендә мөгаллимлек иткән, укыту бүлеге мөдире вазыйфасын башкарган. Университетны тәмамлагач, юллама белән шул мәктәпкә эшкә килгән әнием әти белән танышкан. Мин туып бер ел үткәч, гаиләбез Казанга күченгән. Әти Казан дәүләт университеты аспирантурасына укырга кергән.

Әти белән һәрвакыт күңелле иде. Тел байлыгы соклангыч иде аның.      Әтине яраттык, аның белән горурландык без, ул да үз чиратында безнең һәр уңышыбызга, һәр казанышыбызга сөенеп яшәде. Балачакта сирәк мактады, безне һәрчак максатыбызга таба әйдәкләде. Ул безне үз сәләтеңә, үз белемеңә таянырга өйрәтте, ” — дип язган.

“Казан арты” тарих-этнография музеенда Гәүһәр Хәсәнованың хезмәтләреннән күргәзмә оештырылды һәм Мөхәммәт Мәһдиевнең портреты аңа елмаеп:”Булдырасың, кызым!” дип карап тора кебек”

Гәүһәр ханым бик бәхетле әни, кызы Зөһрә һәм улы Әнвәр аның иң зур шатлыгы. Алар икесе дә югары белем алып, әниләрен куандырып яшиләр. Ире Илдар Зәкиҗан улы Хәсәнов безнең арабызда юк инде.

Гәүһәр Хәсәнова әтисе Мөхәммәт Мәһдиевнең туган авылы Гөберчәк халкы, бабасы Гомәр Бәширов төзеткән Яңа Сала мәктәбе коллективы, үзенең туган авылы Казанбаш белән даими элемтәдә тора. Ул район күләмендә оештырылган очрашуларда теләп катнаша, мәктәпләрдә укучылар алдында чыгышлар ясый. Бу көннәрдә якташыбыз Гәүһәр Хәсәнова –Мәһдиева үзенең олы юбилеен билгеләп үтә. Без аны ихлас күңелдән юбилее белән котлыйбыз, ныклы сәламәтлек, иҗат уңышлары телибез.

 

“Казан арты” тарих-этнография музее директоры урынбасары Шәфигулла Гарипов

 

 

Фотолар музей архивыннан

 

 

 

«Я бы в рабочие пошел…»

#ДОБРЫЙТАТАРСТАН #МӘРХӘМӘТЛЕТАТАРСТАН

Выбор профессии — задача не из легких. Об этом мы начинаем мечтать уже в детстве. В настоящее время уделяется большое внимание формированию предпосылок трудовой деятельности и профориентационного развития будущего поколения. Именно поэтому актуальной стала проблема развития нравственно-патриотических качеств детей дошкольного возраста посредством трудового воспитания, где одной из главных задач является формирование у детей понятия о профессиональной деятельности взрослых.

Сотрудницы нашего музея были в гостях в МБДОУ «Арский детский сад №1» — и провели с ними беседу на тему «Я бы в рабочие пошел…». Вместе с детьми обсуждали такие темы, как “Что такое профессия?”, “Расскажи, кем работают родители”, “Какие профессии мне нравятся”, послушали  пословицы  о труде.  Дети увлеченно пробовали себя в роли парикмахера, повара, врача и строителя, и самое главное, освоили тему, что все профессии нужны, все профессии важны.

Без бергә!

#ДОБРЫЙТАТАРСТАН #МӘРХӘМӘТЛЕТАТАРСТАН

                                             #МЫВМЕСТЕ#БЕЗБЕРГӘ

6 сентябрь көнне без, “Өмет чаткысы” реабилитацион–тернәкләндерү үзәгендә кунакта булдык. Балалар “Көзге уңыш кәрзине”н бик яратып кабул иттеләр. Аларның йөзендә елмаю чаткыларын күрү безнең өчен зур бәхет иде.

 

 

Әтиемнең эзләреннән…

Күргәзмә эшли

Бүген, 5 сентябрьдә Татарстанның халык артисты Фердинанд Фәтхинең олы юбилее, аңа 60 яшь! “Казан арты” тарих-этнография музееның әдәбият һәм сәнгать бүлегендә аңа багышланган күргәзмә ачылды. Күргәзмәдә якташыбызның тормыш юлы һәм иҗаты белән бәйле кызыклы язмалар, фотолар, концерт афишалары белән танышырга мөмкин.

 

 

Акция старт алды

#ДОБРЫЙТАТАРСТАН #МӘРХӘМӘТЛЕТАТАРСТАН

5 сентябрь көнне “Осенняя неделя добра — эстафета добрых дел #ДОБРЫЙТАТАРСТАН, #МӘРХӘМӘТЛЕТАТАРСТАН” акциясе старт алды. “Казан арты” тарих-этнография музее да бик теләп бу акциягә кушылды. Бүгенге көн “День добрых начинаний” исеме астында үтә. Шул уңайдан музеебызда “Добрая экскурсия” “Мәрхәмәтле экскурсия” оештырылды. Чарада 23 бала катнашты, музейга керү ирекле иде.

Сәхнәдә Әлмәт театры

3 сентябрьдә район мәдәният йортында Әлмәт татар дәүләт драма театры коллективы Зифа Кадыйрованың “Синсез килгән язлар” спектаклен күрсәтте. Тормышта була торган төрле вакыйгаларны, гаилә эчендәге мөнәсәбәтләрне, кешелеклелек һәм шул ук вакытта явызлык, мәхәббәткә тугрылык һәм хыянәт ачысы, балаларга карата мөнәсәбәт, әти-әнигә булырга тиешле хөрмәт, гомүмән кешеләр арасындагы кичерешләрне эченә алган спектакль булды ул. Зал тулы тамашачылар сәхнәдә барган вакыйгаларны караганда үтә җитди дә булдылар, еладылар да, көлделәр дә, үзләренә кирәкле тэрбия дә алдылар.

Спектакльдә Симетбаш авылында туып-үскән якташыбыз,  Татарстанның халык артисты Раушания Фәйзуллинаның катнашуы безнең өчен аеруча куанычлы булды. Артистларның үз рольләрен зур осталык белән башкаруын һәркем ошатты, безнең өчен бу тамаша Театр елы уңаеннан Әлмәтлеләрнең зур бүләге булды.

      “Казан арты” тарих-этнография музее

директоры урынбасары Шәфигулла Гарипов

      Ленар Гобәйдуллин фотолары

Экстремизм-проблема современности

4 сентября в музее «Казан арты» прошел классный час с участием 11 класса АСОШ №1 на тему «Экстремизм-проблема современности». В мероприятии так же выступили инспектор по делам несовершеннолетних капитан полиции Усманова Эндже Саляховна, ведущий специалист аппарата исполнительного комитета Арского муниципального района Хабирова Рамиля Гумаровна и заведующая отделом социальной помощи семьи и детям Давлетшина Нурсия Ринатовна. Ребята послушали лекцию и посмотрели видеоролики, также получили раздаточный материал. Мероприятие было организовано в целях профилактики и противодействия экстремистской деятельности во всех ее проявлениях.

Фердинанд Фәтхигә — 60!

Сәхнәдән үзенә генә хас моңлы тавышы белән “Олы юлның тузаны”, “Сагынам дуслар илкәйне”, “Сибелә чәчем” кебек халык җырларын, “Кайта алмадым әнкәй”, “Хатлар язам мин”, “Үтте дә китте яшьлегем”, “Син үзең миңа дару”, “Гармунчыга”, “Әллә күрешәбез, әллә юк” һәм башка җырларны тамашачы күңеленә үтеп керерлек итеп җырлаучы якташыбыз Фәтхрахманов Фердинанд Рафаэль улы 5 сентябрьдә үзенең 60 яшьлек юбилеен билгеләп үтә.

Фердинанд Фәтхи Казан мәдәният һәм сәнгать академиясенең режиссура факультетын тәмамлагач үзенең туган авылы Иске Ашыт мәдәният йортын җитәкли. Биш елдан соң җырчы булу теләге аны Казанга алып китә һәм татар дәүләт җыр һәм бию ансамблендә дүрт ел дәвамында һөнәри осталыгын күтәргәннән соң ул Г.Тукай исемендәге татар дәүләт филармониясенә эшкә урнаша. Ул вакыттагы сәнгать советы җитәкчесе Илһам Шакиров аны тыңлагач якташыбызга зур өметләр баглый. Фердинанд Фәтхи үзенең эстрада бригадасы белән илебезнең төрле төбәкләрендә һәм чит илләрдә уңышлы чыгышлар ясый. Татар җырын тамашачыга җиткерүдәге уңышлары өчен аңа  2002 елда Татарстанның атказанган, 2012 елда Татарстанның халык артисты исемнәре бирелә. Ул шулай ук 1995 елда “Татар җыры” конкурсы лауреаты исемен яулый,  2009 елда “Мәдәнияттагы уңышлары өчен” күкрәк билгесе белән бүләкләнә.

“Минем әнием Саяра гомере буе мәдәният өлкәсендә эшләде, шуңа күрә  мин кечкенәдән концертларда, спектакльләрдә катнашып үстем,  зур сәхнәдә җырларга иде, дигән хыял белән яшәдем. Авылга килгән артистларның: Әлфия Афзалова, Илһам Шакиров, Габдулла Рәхимкулов, Хәйдәр Бигичев, Зилә Сөнгатуллиналарның концертларын бик ярата идем.

Концерт — спектакль белән килгән бөтен артистлар бездә булдылар, чөнки әти-әнием дә, әби дә аларны бик яратып хөрмәт итәләр иде. Дөресен генә әйткәндә,  абыем Рифат белән мине әби карап үстерде. Әби бик әйбәт булды, кич йон эрләп утырганда, матур тавыш белән гел җырлый торган иде. Мин аның җырлаганын тыңлап утырырга яраттым. Әби янына кич утырырга безгә күрше әбиләр дә керә һәм мин аларга 2-3 сыйныфларда укыганда ук, концерт куя торган идем.

Әни мәдәният йортында барлык тырышлыгын куеп эшләде, концерт-спектакльләр белән төрле авылларга йөреп, кайтып керми торган иде. Намуслы хезмәте өчен аңа Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре исеме бирелде. Быел мәдәният йортында узган хезмәт алдынгыларын хөрмәтләү бәйрәмендә Арча район башлыгы Илшат Нуриев әниемә “Арча районының Мактаулы гражданины” дигән исем бирелү турында таныклык тапшырды. Бу бәйрәмдә райондашларым алдында чыгыш ясау минем өчен  бәхет, ә әнием өчен зур горурлык булгандыр”,- дип сөйләде ул.

Фердинанд Фәтхинең күп җырлары “Татарстан” радиосы фондына кертелгән, ТНВ телевидениесендә төрле еллардагы чыгышларының язмалары тупланып барыла. Аның җитәкчелегендә укучылар өчен махсус әзерләнгән “Халкым җыры – моң чишмәсе”, “Тукай аһәңнәре” программалары Казан шәһәре һәм республикабызның район мәктәпләрендә күрсәтелде. “И туган тел, и матур тел, әткәм-әнкәмнең теле!” проекты буенча оештырылган әдәби-музыкаль кичә  дә шулай ук барлык мәктәпләрдә булачак.

“Соңгы вакытта минем иң яратып башкара торган җырым “Әнкәй моңы”. Аның сүзләрен якташым Наил Касыйм , ә көен Ганс Сәйфуллин иҗат иткән. Мин бүгенге көндә яңа җырлар өйрәнүемне дәвам итәм , шулай ук Иске Ашыт мәдәният йорты каршында эшләп килүче “Саяра” халык театрына яңа әсәрләр сәхнәләштерүдә булышам. Юбилей уңаеннан концерт программасы әзерлибез, аны филармония концертлар залында, Арча мәдәният йортында һәм илебезнең башка төбәкләрендә күрсәтергә уйлыйм”,- дип шатландырды ул.

Олы юбилее уңаеннан якташыбыз Фердинанд Фәтхине чын күңелдән тәбрик итәбез, ныклы сәламәтлек, иҗат уңышлары телибез. Аның моң чишмәсе саекмасын, озак еллар зур сәхнәләрдән яңа җырлар башкарып, безне сөендереп яшәсен иде.

                                                                                   “Казан арты” тарих-этнография музее

                                                                       директоры урынбасары Шәфигулла Гарипов

Уку елын музейдан башладылар

Буген 2 сентябрь — Белем бәйрәме көнендә музеебызга Арчаның 1 номерлы мәктәбеннән  9 сыйныф укучылары килде.

Аудио


Башка язмалар
вход
Яндекс.Метрика